Stadsschouwburg | Amsterdam

Gerealiseerd

Uitbreiding van een bestaand theatercomplex in de binnenstad

In het hart van Amsterdam is de Stadsschouwburg uitgebreid en vernieuwd tot een toekomstbestendig theatercomplex waarin verschillende functies samenkomen. Het project omvatte zowel grootschalige nieuwbouw als ingrijpende renovatie en integratie van bestaande en monumentale gebouwen, waarbij het geheel naadloos is verbonden met de bestaande schouwburg.

De ontwikkeling vond plaats op een krappe, binnenstedelijke locatie aan de Lijnbaansgracht, waar tegelijkertijd rekening moest worden gehouden met bestaande bebouwing, infrastructuur en het continu functioneren van omliggende culturele instellingen.

Een veelzijdige opgave met nieuwbouw, renovatie en integratie

De opgave bestond uit meerdere onderdelen die samen één samenhangend complex vormen. Zo is een nieuwe theaterzaal gerealiseerd met bijbehorende repetitieruimten, publieksgebieden en ondersteunende functies. Daarnaast is de bestaande MAX-zaal uitgebreid en aangepast, en zijn meerdere monumentale panden volledig geïntegreerd in het nieuwe bouwvolume.

Ook zijn belangrijke voorzieningen toegevoegd, zoals truckheffers die volledige vrachtwagens kunnen verplaatsen naar de hoger gelegen theaterzalen. Deze technische toevoegingen maken het mogelijk om het theater flexibel en efficiënt te gebruiken voor uiteenlopende producties.

Nieuwe constructies binnen en boven bestaande bebouwing

De realisatie vroeg om complexe constructieve ingrepen, waarbij nieuwe bouwdelen zijn toegevoegd boven en langs bestaande gebouwen. De nieuwe theaterzaal is opgebouwd uit een combinatie van betonnen en stalen constructies, waarbij grote overspanningen en uitkragingen zijn toegepast om over bestaande bouwdelen heen te kunnen bouwen.

De gevels combineren gesloten en transparante elementen, met een duidelijke architectonische identiteit die aansluit op zowel het nieuwe als het bestaande gebouw. Binnenin is bewust gekozen om constructieve elementen zichtbaar te laten, wat bijdraagt aan het robuuste karakter van het interieur.

Regie op uitvoering binnen een complex en intensief project

De Nijs was als bouwkundig aannemer verantwoordelijk voor de uitvoering van zowel de nieuwbouw als de renovatiewerkzaamheden. Daarbij stond het zorgvuldig afstemmen van alle werkzaamheden centraal, zeker gezien de combinatie van bestaande bouw, monumentale panden en nieuwe constructies.

De uitvoering vroeg om een hoge mate van coördinatie, waarbij bouwkundige werkzaamheden, installaties en theatertechniek op elkaar moesten worden afgestemd. Door middel van een gefaseerde aanpak en intensieve samenwerking met alle betrokken partijen is het project beheerst uitgevoerd.

Bouwen terwijl het theater in gebruik blijft

Een bijzonder aspect van dit project was dat zowel de Stadsschouwburg als de Melkweg tijdens de bouw in gebruik bleven. Dit stelde hoge eisen aan de uitvoering, onder meer op het gebied van geluid, trillingen en veiligheid.

Daarnaast waren de logistieke omstandigheden complex door de beperkte ruimte en bereikbaarheid. Er was nauwelijks bouwterrein beschikbaar, waardoor is gewerkt met just-in-time leveringen en opslag in het gebouw zelf. Het laden en lossen van materialen moest zorgvuldig worden afgestemd met de gemeente en de omgeving om overlast te beperken.

Techniek en akoestiek als bepalende factor

Binnen het ontwerp en de uitvoering speelde akoestiek een cruciale rol. De verschillende zalen moesten gelijktijdig gebruikt kunnen worden zonder onderlinge geluidsoverlast. Dit vroeg om een vergaande akoestische ontkoppeling tussen bouwdelen en het toepassen van speciale constructies en materialen.

Ook zijn voorzieningen getroffen om geluid van buitenaf te weren en om te voorkomen dat geluid uit het gebouw naar de omgeving lekt. Deze technische oplossingen maken het mogelijk om uiteenlopende voorstellingen gelijktijdig te laten plaatsvinden zonder kwaliteitsverlies.

Een eigentijds theatercomplex met respect voor de omgeving

Het resultaat is een veelzijdig en modern theatercomplex waarin nieuwbouw, bestaande bouw en monumentale panden op een vanzelfsprekende manier samenkomen. Door de uitbreiding is de Stadsschouwburg beter uitgerust voor hedendaags gebruik, met meer ruimte, betere faciliteiten en een grotere flexibiliteit.

Tegelijkertijd is het karakter van de plek behouden en versterkt, waardoor het complex niet alleen functioneel is verbeterd, maar ook een waardevolle bijdrage levert aan het culturele en stedelijke landschap van Amsterdam.