Houtbouwconcept Tim® is resultaat van gouden driehoek van De Nijs met adviesbureau Lüning en LEVS architecten

Hoewel hout al eeuwenlang als bouwmateriaal wordt gebruikt, is het realiseren van volledig houten gebouwen nog relatief nieuw. En dat is eigenlijk vreemd, want hout kent enorm veel voordelen: het is snel, sterk, duurzaam en heeft een veel lagere CO₂‑footprint dan bouwen met staal en beton. Tegelijkertijd zijn er ook uitdagingen. Hoe ga je om met brandveiligheid? Hoe beperk je de risico’s van vocht? En wat betekent een houten gebouw voor de akoestiek?

De Nijs gelooft dat houtbouw een steeds belangrijkere rol gaat vervullen en kiest daarom bewust voor een pioniersrol. “Die rol kunnen we niet alleen vervullen,” vertelt Niek Schaap, projectontwikkelaar bij De Nijs. “We hebben partijen nodig die hier ook voor openstaan en samen met ons een onderzoekende houding willen aannemen. Wat kan wel met hout? Wat kan niet? Waar lopen we tegenaan? Welke problemen kunnen we aan de voorkant al wegnemen? Die vragen kun je alleen beantwoorden als je samenwerkt.”

“Als je niet deelt, kun je ook niet vermenigvuldigen.”

Twee partijen haakten aan: LEVS Architecten en adviesbureau Lüning. “LEVS staat bekend om haar kennis van woningbouw en de bijbehorende uitdagingen in complexe stedelijke context, en Lüning weet alles over houten constructies, modulair en circulair bouwen én over brandveiligheid, akoestiek en vocht,” vertelt Niek. “Als De Nijs weten wij hoe we moeten bouwen. Samen vormen we een gouden driehoek waarin het heel vertrouwd voelt om kennis en kunde met elkaar te delen vanuit een lerende en open sfeer. Als vanzelf rolde daar een concept uit: Tim®.”

Knopen

Bijzonder is dat het concept ontstond voordat er een concrete opdracht was. “Vanuit de opgave van het wonen en de bijbehorende woonkwaliteit hebben we diverse plattegronden ontwikkeld, waarbij we aan de voorkant al kritische knopen hebben opgelost,” vertelt architect Jurriaan van Stigt, partner bij LEVS Architecten. “Met ‘knopen’ bedoelen we standaard verbindingen, bijvoorbeeld tussen vloeren en wanden of tussen balken en kolommen. In deze knopen hebben we alle vraagstukken rondom geluid, brand en draagkracht integraal opgelost. Het is de blauwdruk geworden voor volgende gebouwen.”

“Gedurende de rit leren we van alles.”

Boeierstraat Purmerend

Een van de eerste projecten waarin het concept Tim® in de praktijk wordt toegepast, bevindt zich aan de Boeierstraat in Purmerend. “Tijdens het proces leren we ontzettend veel,” vult Rudi Roijakkers, senior adviseur bij adviesbureau Lüning, aan. “Alle kennis die we opdoen nemen we mee, zodat we morgen de 2.0‑versie van onszelf kunnen zijn. De kracht zit in de detaillering. Straks maakt het niet meer uit of we een gebouw van vier verdiepingen maken of een gebouw van veertig meter hoog. Nu deze knopen zijn opgelost, kunnen we alles samenstellen.”

Brandveiligheid en vocht

Met Tim® vervullen de drie partijen gezamenlijk een pioniersrol. “De huidige normen zijn nog niet toegespitst op deze bouwmethodiek,” legt Rudi uit. “Het vraagt extra kennis en inzet om details scherp te onderzoeken en te monitoren. Hoe zit het bijvoorbeeld met brandveiligheid? En hoe voorkom je vocht? Dat zijn vraagstukken waar verzekeraars grote zorgen over hebben.” Het voordeel van deze pioniersrol is dat de partijen aan de voorkant kunnen meedenken. “We brengen onze nieuwe kennis in bij normcommissies en dagen hen uit om hier verder over na te denken. Inmiddels zijn we zelf alweer een stap verder en focussen we ons op de detaillering.”

Een risicovolle plek in houtbouw zijn koudebruggen: punten waar buiten overgaat in binnen. Om deze te voorkomen, moest het ontwerp worden aangepast. “Daarnaast zijn we ons er volledig van bewust dat het hout droog moet blijven, zowel vooraf als tijdens de bouw,” vervolgt Rudi. “Hoe doen we dat? En hoe maken we dat praktisch, haalbaar en opschaalbaar? Dat zoeken we nu samen uit. En juist dat samen uitvinden is het allerleukste wat er is.”

Eén oplossing: duurzaam bouwen

De drie pioniers halen veel energie uit dit project. “Enerzijds is er een grote woningopgave, anderzijds spelen er grote uitdagingen op het gebied van klimaat en is er een tekort aan technische vakmensen,” neemt Niek weer het woord. “Er is maar één oplossing: slimme, duurzame gebouwen maken. Betonbouw kennen we inmiddels wel. Maar hoe kan het anders? Beter? Sneller? Slimmer? Daar samen over nadenken en dat samen uitvinden is het leukste wat er is.”

“Met Tim® hebben we een slimme en efficiënte manier van bouwen ontwikkeld, met een veel lagere CO₂‑uitstoot én waarbij minder mensen nodig zijn,” besluit hij. “Dat werkt inspirerend en dat vinden we mooi. Daarom willen we onze nieuwe kennis volop delen. Want als je niet deelt, kun je ook niet vermenigvuldigen. Misschien kunnen we beton‑ en staalbouw aanzetten om anders naar de bouwopgave te kijken. Wellicht wordt de stelregel wel: beton waar het moet, hout waar het kan. En daar zijn wij klaar voor.”