Metselwerk bepaalt het gevelbeeld van Gouwhaven
In Monnickendam wordt met Gouwhaven gewerkt aan een nieuwe woonomgeving aan het water. Het project maakt deel uit van de herontwikkeling van het voormalige bedrijventerrein Galgeriet en brengt wonen, voorzieningen en parkeren samen in één integraal plan. Met 118 woningen en een sterke relatie tot de omgeving krijgt het gebied een nieuwe uitstraling. Die uitstraling wordt voor een belangrijk deel bepaald door het gevelbeeld, dat aansluit op de schaal en het karakter van Monnickendam.
Binnen het project speelt metselwerk een centrale rol. Het wordt uitgevoerd door Wicon, onderdeel van De Nijs. Met een team van circa achtentwintig metselaars zijn zij verantwoordelijk voor de realisatie van de gevels.
Variatie als uitgangspunt
De architectuur van Gouwhaven kenmerkt zich door variatie. Verschillende bouwdelen, gevelindelingen en materiaaltoepassingen zorgen voor een divers en levendig geheel. Voor voorman metselaar en projectleider Marcel Stam, al decennialang werkzaam bij Wicon, maakt dat het werk juist interessant. “Geen gevel is hetzelfde. Je werkt met verschillende metselverbanden, steensoorten en voegkleuren. Dat vraagt telkens om een andere aanpak.”
Op de bouwplaats wordt die variatie inmiddels zichtbaar. Terwijl in het ene bouwdeel wordt gemetseld, wordt elders nog voorbereid of afgewerkt. Verschillende metselverbanden komen direct naast elkaar tot stand. Dat vraagt continu aandacht en afstemming, om ervoor te zorgen dat alle delen uiteindelijk één geheel vormen.
Van tekening naar uitvoering
Binnen zijn rol houdt Marcel zich bezig met zowel voorbereiding als uitvoering. Vanuit de werktekeningen wordt het metselwerk vertaald naar de praktijk.
“Het begint met het uitzoeken van het tekenwerk. Van daaruit zorg je dat iedereen weet wat er moet gebeuren en hoe alles op elkaar aansluit.”
Digitale hulpmiddelen spelen daarbij een steeds grotere rol. Op projecten van De Nijs wordt gewerkt met Dalux, waardoor tekeningen en projectinformatie altijd beschikbaar zijn. “Je hebt niet meer die stapels papier. Dat maakt het overzichtelijker en je kunt sneller schakelen.”
Aandacht voor uitvoering
In de dagelijkse praktijk ligt de focus op zorgvuldige uitvoering en consistentie. Kleine verschillen kunnen in het eindbeeld zichtbaar worden. Volgens Marcel zit het onderscheid vooral in de manier waarop het werk wordt uitgevoerd. “Je ziet snel genoeg hoe iemand werkt. Of het netjes gebeurt en of alles klopt. Dat zie je later ook terug in de gevel.”
Daarbij gaat het onder andere om de richting van de stenen, de aansluiting tussen verschillende gevelvlakken en de afwerking rondom details. Veel van deze aspecten vallen niet direct op voor de buitenwereld, maar bepalen wel de kwaliteit van het geheel.
Afstemming binnen het bouwproces
Metselwerk is sterk afhankelijk van de voortgang van andere werkzaamheden op de bouwplaats. De planning vraagt daarom om goede afstemming tussen partijen.
“Je bent afhankelijk van wat er voor je gebeurt”, aldus Marcel. “Als een andere schakel nog niet klaar is, heeft dat invloed op je eigen planning.”
Die dynamiek is ook op Gouwhaven duidelijk zichtbaar. Terwijl op sommige plekken de gevel al vorm krijgt, wordt elders nog gewerkt aan de onderliggende constructie of voorbereiding. Dat vraagt om flexibiliteit in de uitvoering, terwijl tegelijkertijd wordt gewerkt binnen een strakke tijdsplanning. Voor het metselwerk is een doorlooptijd van twintig weken vastgesteld, waarbij het werk stap voor stap per bouwdeel wordt uitgevoerd.
Werken naar het eindbeeld
Hoewel het werk zich dagelijks afspeelt op detailniveau, wordt het totaal pas zichtbaar wanneer de steigers verdwijnen. Dat moment markeert voor de mensen op de bouw een belangrijk omslagpunt.
“Als de steigers eraf gaan, zie je pas echt wat je gemaakt hebt”, zegt Marcel. “Je begint ergens in een hoek en werkt stap voor stap verder. En dan valt alles ineens samen.”
Op dat moment komt de samenhang tussen de verschillende gevels, materialen en kleuren volledig tot zijn recht. Wat tijdens de uitvoering nog gefragmenteerd oogt, vormt dan één herkenbaar en samenhangend geheel dat het gezicht van Gouwhaven bepaalt.
“Als de steigers eraf gaan, zie je pas echt wat je gemaakt hebt.”
Blik op de toekomst
Binnen de sector zijn ontwikkelingen zichtbaar richting prefab toepassingen en alternatieve gevelsystemen, zoals steenstrips en plaatmaterialen. Toch blijft er volgens Marcel ruimte voor traditioneel metselwerk, juist bij projecten als Gouwhaven waar variatie en detaillering een grote rol spelen.
“Elk project vraagt iets anders”, geeft hij aan. “En juist bij dit soort gevels moet je ter plekke kunnen schakelen.”
In Gouwhaven wordt daarmee goed zichtbaar dat het gevelbeeld niet alleen op de tekentafel ontstaat, maar vooral op de bouwplaats. Het is het samenspel van ontwerp, materiaal en vakmanschap dat uiteindelijk bepaalt hoe het gebied eruit komt te zien.
